Từ cuộc tổng bãi công lịch sử năm 1936 đến những năm tháng kháng chiến và xây dựng tổ quốc, các thế hệ thợ mỏ đã luôn kiên cường lao động, chiến đấu và đóng góp quan trọng cho sự phát triển của ngành than và đất nước.
Từ bãi công 1936 đến kháng chiến
Công nhân vùng mỏ Quảng Ninh gắn liền với lịch sử khai thác than và tham gia trực tiếp vào cuộc đấu tranh bảo vệ Tổ quốc từ cuối thế kỷ XIX. Từ phong trào 1936 đến hai cuộc kháng chiến chống Pháp, Mỹ và khôi phục kinh tế sau thống nhất, họ đã có những cống hiến quan trọng.
Cuộc tổng bãi công ngày 12/11/1936 kéo dài 8 ngày với hơn 37.200 thợ mỏ tham gia. Cuộc đình công bắt đầu từ Cẩm Phả và lan rộng toàn vùng mỏ dưới sự lãnh đạo của Đảng. Với khẩu hiệu “Kỷ luật và Đồng tâm”, chủ mỏ Pháp buộc phải chấp nhận tăng lương và giảm giờ làm cho các thợ mỏ. Sự kiện đã được chọn là Ngày Vùng mỏ bất khuất, sau đó đổi tên thành Ngày truyền thống công nhân vùng mỏ và Ngày truyền thống ngành than.
Thời kỳ kháng chiến chống Pháp, dưới sự lãnh đạo của Đặc khu ủy, từ Cửa Ông, Cẩm Phả, Dương Huy tới nhiều địa điểm khác, lực lượng tự vệ của công nhân Vùng mỏ đã cùng bộ đội phá hủy cơ sở hầm lò, công sở của thực dân Pháp. Những người thợ mỏ đã tham gia Cách mạng Tháng Tám 1945, giành chính quyền ở Vùng mỏ.
![]() |
| Hình ảnh công nhân mỏ trong hầm lò được tái hiện trong Bảo tàng Quảng Ninh (Ảnh: Tuấn Minh) |
Bên cạnh đó, dù chiến tranh khiến số lượng công nhân giảm còn khoảng 4.000 người, họ vẫn duy trì sản xuất và tham gia mặt trận Việt Minh. Công nhân vùng mỏ nhiệt tình hưởng ứng các phong trào do Đảng ta phát động, như: “Ủng hộ kháng chiến”, “Mùa đông binh sĩ”, “Hũ gạo nuôi quân”, “Tặng quà Bác Hồ”và tiếp tục góp sức trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, tiếp quản vùng mỏ ngày 25/4/1955.
Thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, sự kiên cường của họ được thể hiện qua việc vừa sản xuất vừa chiến đấu theo khẩu hiệu “Tay búa, tay súng”, “Sản xuất than chống Mỹ cứu nước”. Tại mỏ Mạo Khê, thợ mỏ sửa chữa 80 xe goòng, phục hồi 5.000 mét đường sắt, sản lượng vượt 19,16% kế hoạch giai đoạn 1955-1957. Từ 1958-1960, giá trị sản lượng tăng 15,21%, góp phần phát triển kinh tế Quảng Ninh. Năm 1975, vùng mỏ đã vinh dự có 4 đơn vị, 11 công nhân được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động, hàng nghìn tổ sản xuất đạt danh hiệu Tổ Lao động XHCN.
Khi đất nước bước vào thời kỳ hòa bình, công nhân ngành than tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng của giai cấp công nhân vùng mỏ. Trong bối cảnh điều kiện sản xuất còn nhiều khó khăn, lực lượng công nhân đã nhanh chóng bắt tay vào khôi phục hoạt động khai thác và sản xuất than. Năm 1994, Tổng Công ty Than Việt Nam (nay là Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam) được thành lập.
![]() |
| Tòa nhà Vinacomin Tower là dự án văn phòng cho thuê được Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) đầu tư xây dựng (Ảnh: Công ty cổ phần than Hà Tu) |
Phục hồi sản xuất, gắn kết thợ mỏ
Các thời kỳ như 1987 - 1989, 1997 - 1999, 2009 - 2013 và 2017 - 2019, ngành Than rơi vào tình trạng sản xuất đình trệ, lượng than tồn kho lớn, thị trường tiêu thụ gặp nhiều biến động. Hệ quả là nhiều doanh nghiệp phải thu hẹp sản xuất, hàng trăm thợ mỏ mất việc làm hoặc phải giảm giờ lao động.
Trước những thách thức, công nhân toàn ngành cùng lãnh đạo ngành than chủ động đối mặt với khó khăn, chấp hành nghiêm kỷ luật, thi đua lao động sản xuất và sáng kiến cải tiến kỹ thuật. Ngành than đã từng bước vượt qua thách thức, phục hồi sản xuất, ổn định việc làm và tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột trong nền kinh tế quốc gia.
![]() |
| Những người công nhân thể hiện sự đoàn kết, quyết tâm và niềm tự hào của người thợ mỏ (Ảnh: Công ty cổ phần than Hà Tu) |
Từ năm 2019 đến nay, đội ngũ công nhân vùng mỏ tiếp tục phát huy truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm”, nỗ lực nâng cao hiệu quả sản xuất. Trong bối cảnh thị trường có nhiều yêu cầu về phát triển bền vững, ngành than đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, cải thiện điều kiện lao động và chú trọng công tác bảo vệ môi trường, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.
![]() |
| Dưới sự chỉ đạo của Tập Đoàn, các buổi tập huấn được tổ chức thường xuyên tại các công ty than (Ảnh: Công ty cổ phần than Hà Tu) |
Ngày 12/11 hằng năm là dịp để các thế hệ thợ mỏ ôn lại lịch sử đấu tranh và những chặng đường lao động gian khổ. Anh Phạm Trung Thành (Công nhân xưởng sửa chữa, Công ty than Hà Tu) chia sẻ: “Ngày Truyền thống là một ngày ý nghĩa để toàn ngành cùng nhau ôn lại lịch sử hình thành mỏ, giúp thế hệ mới cùng phát triển ngành nghề, đóng góp cho xã hội và đất nước”.
Với anh Thành, ngày 12/11 hàng năm đều là những kỷ niệm đáng nhớ khi mọi người cùng nhau tập trung liên hoan ăn uống. Sau những buổi liên hoan tập thể, mối quan hệ của các đồng nghiệp, ban lãnh đạo trở nên gắn bó hơn, đúng với tinh thần “Kỷ luật - Đồng tâm” và họ càng thêm trân trọng nghề nghiệp của mình.
Trải qua nhiều giai đoạn lịch sử với không ít khó khăn và biến động, công nhân vùng mỏ Quảng Ninh vẫn luôn giữ vững truyền thống cách mạng, tinh thần đoàn kết và ý chí vượt khó. Phát huy tinh thần “Kỷ luật và Đồng tâm”, các thế hệ thợ mỏ hôm nay tiếp tục nỗ lực lao động, sáng tạo, đóng góp cho sự phát triển của ngành Than và tỉnh Quảng Ninh trong thời kỳ mới.
Thu Phương - Quỳnh Anh
BESTFACE AWARDS 2025
🎁 Đăng ký ngay BESTFACE AWARDS 2025 - MÙA 4 - Gương Mặt Xuất Sắc Của Năm 2025, nhận ngay 20 bài đăng miễn phí!
🌟 Tham gia BESTFACE RECORDS để cùng KHẢO SÁT và XẾP HẠNG THÀNH TỰU CÁ NHÂN ngay hôm nay!
Liên hệ tin bài, họp báo, bảo trợ truyền thông:
media@goldstar.com.vn




